Sự trong sáng của tấm lòng bố mẹ quyết định tầm cao cuộc đời của con cái.
Mỗi đứa trẻ sinh ra với những tiềm năng tương tự nhau, nhưng dưới tác động của môi trường sống, cách nuôi dạy và những trải nghiệm hàng ngày, thói quen của mỗi người dần hình thành và tạo nên sự khác biệt. Chính những thói quen tưởng chừng nhỏ bé lại âm thầm quyết định cách đứa trẻ suy nghĩ, hành xử và thích nghi với thế giới khi lớn lên.
Trong giai đoạn đầu đời, thay vì vội vàng nhồi nhét kiến thức sớm, bố mẹ nên ưu tiên giúp con xây dựng những thói quen tích cực như biết lắng nghe, chờ đợi, bày tỏ cảm xúc và cư xử đúng mực.
Chuyên gia tâm lý Dương Minh đề xuất nguyên tắc "Làm điều thiện, tránh điều ác" trong việc giáo dục con cái. Theo đó, thái độ và phương pháp giáo dục của bố mẹ ảnh hưởng nhất định đến tâm lý, nhận thức và phát triển tính cách của trẻ.
Thái độ của bố mẹ là tấm gương đầu tiên phản ánh cách trẻ nhìn nhận về thế giới
Việc bố mẹ tôn trọng sự tò mò của trẻ có ảnh hưởng trực tiếp đến việc trẻ có sẵn sàng tiếp tục mở lòng với thế giới hay không. Khi trẻ được lắng nghe và thấu hiểu, cảm giác an toàn sẽ hình thành, từ đó nuôi dưỡng mong muốn khám phá và học hỏi một cách tự nhiên.
Chẳng hạn, đến giờ đi ngủ nhưng con vẫn khóc nài nỉ được xem thêm một tập phim hoạt hình. Nếu vì thương con mà bố mẹ nhượng bộ nhiều lần, trẻ sẽ dần hiểu rằng ranh giới có thể bị phá vỡ bằng cảm xúc. Ngược lại, khi bố mẹ kiên định nhưng nhẹ nhàng, giải thích rõ lý do và giữ vững nguyên tắc, trẻ học được rằng sự yêu thương luôn đi kèm với giới hạn.
Thực chất, “làm điều thiện và tránh điều ác” trong giáo dục trẻ không phải là khen - chê hay thưởng - phạt cứng nhắc, mà là việc thiết lập những ranh giới rõ ràng bằng thái độ bình tĩnh, ổn định và nhất quán. Mỗi lần bố mẹ kiên trì giữ nguyên tắc, dù rất nhỏ, đều âm thầm bồi đắp cho trẻ cảm giác trật tự, an toàn và khả năng tự điều chỉnh hành vi.
Quan trọng hơn cả kết quả trước mắt là cách tạo động lực cho trẻ từ bên trong. Trong giáo dục, động lực nội tại luôn có giá trị lâu dài hơn những thành tích nhất thời. Chỉ khi trẻ hiểu, chấp nhận và đồng thuận với các quy tắc, sự thay đổi hành vi sẽ bền vững, không phải vì bị kiểm soát, mà vì trẻ thực sự muốn làm điều đúng đắn.
Thái độ của bố mẹ là tấm gương đầu tiên phản ánh cách trẻ nhìn nhận về thế giới.
Khi trẻ còn nhỏ, việc tận dụng tốt sức mạnh của cảm xúc là rất quan trọng
Trong những năm đầu đời, khi lý trí của trẻ còn chưa hoàn thiện, cảm xúc chính là con đường ngắn nhất dẫn đến thế giới nội tâm của con. Cách người lớn phản ứng trước hành vi của trẻ sẽ để lại dấu ấn, đôi khi còn mạnh hơn cả lời dạy dỗ.
Nếu bố mẹ thường xuyên dùng lời phàn nàn hay gieo rắc nỗi sợ để kỷ luật con, chẳng hạn như: “Nếu con không ngoan, mẹ sẽ không cần con nữa”, trẻ có thể lập tức nghe lời. Nhưng sự vâng lời được đánh đổi bằng cảm giác an toàn đang dần rạn nứt bên trong.
Ngược lại, khi mối quan hệ được xây dựng trên nền tảng yêu thương và niềm vui, trẻ sẽ cảm thấy mình được nhìn nhận và trân trọng.
Một lời ghi nhận đơn giản như: “Mẹ rất vui vì con đã tự dọn đồ chơi của mình” khuyến khích hành vi tích cực, nuôi dưỡng lòng tự tin và động lực nội tại. Chính những khoảnh khắc ấm áp này là nền tảng bền vững giúp trẻ lớn lên an toàn và tự chủ.
Khi mối quan hệ được xây dựng trên nền tảng yêu thương và niềm vui, trẻ sẽ cảm thấy mình được nhìn nhận và trân trọng.
Hãy khuyến khích trẻ tiếp tục học tốt vì cảm thấy được quan tâm và khẳng định
Những gắn kết tình cảm đầu đời giống như “khoản đầu tư tâm lý” âm thầm nhưng bền bỉ, nhằm tạo nên nền móng cho cảm giác an toàn, sự tự tin và khả năng ổn định cảm xúc của trẻ trong suốt hành trình trưởng thành sau này.
Khi con lớn dần và nhận thức nâng cao, vai trò của bố mẹ cũng cần chuyển dịch. Từ chỗ là điểm tựa, bố mẹ dần dẫn con đi từ việc hành động theo cảm xúc sang biết suy xét bằng lý trí.
Theo chuyên gia Dương Minh: “Không có thiện ác cố định, chỉ có tâm.” Trong giáo dục, đây chính là tầng trí tuệ cao nhất, gác lại sở thích, định kiến và nỗi sợ của bản thân để nuôi dạy con với tấm lòng rộng mở hơn.
Nền giáo dục tốt đẹp nhất không nhằm uốn nắn hay định hình, mà khơi dậy sự tỉnh thức. Mỗi lần bố mẹ lắng nghe, dịu dàng nhưng kiên định, đều đang âm thầm mở ra cho trẻ một thế giới lành mạnh, tự do hơn.
Hãy khuyến khích trẻ tiếp tục học tốt vì cảm thấy được quan tâm và khẳng định.
