Hà Nội tiên phong thu hẹp khoảng cách số

Nhiều kết quả tích cực

Là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, Hà Nội không chỉ đón đầu mà đang chủ động dẫn dắt tiến trình chuyển đổi số trên phạm vi cả nước. Từ chủ trương đến hành động, từ hoạch định chiến lược đến tổ chức thực hiện, Thủ đô đang tạo nên một làn sóng phổ cập tri thức và kỹ năng số lan tỏa mạnh mẽ, đồng đều tới từng xã, phường, đặt nền móng cho sự hình thành xã hội thông minh trong tương lai gần.

Thành phố xác định phát triển chính quyền điện tử, tiến tới chính quyền số là trụ cột quan trọng trong cải cách hành chính, nhằm xây dựng nền quản trị hiện đại, minh bạch, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Đây không chỉ là yêu cầu tất yếu của thời đại số, mà còn là lựa chọn chiến lược thể hiện khát vọng đổi mới, nâng cao năng lực điều hành và sức cạnh tranh của Thủ đô.

Nghị quyết Đại hội lần thứ XVIII Đảng bộ thành phố Hà Nội đã đặt ra những mục tiêu phát triển cao, với tốc độ tăng trưởng kinh tế từ 11% trở lên, GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 12.000 USD vào năm 2030. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Hà Nội xác định rõ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành nền tảng xuyên suốt và động lực chủ yếu của phát triển. Các nhiệm vụ trước mắt và trung hạn được cụ thể hóa bằng chương trình, kế hoạch rõ lộ trình, rõ đầu việc, rõ trách nhiệm, bảo đảm triển khai đồng bộ, thống nhất từ thành phố tới cơ sở.

Là trái tim của cả nước, Hà Nội đang chứng kiến một làn sóng “xóa mù” công nghệ số lan tỏa mạnh mẽ tới từng địa phương trên địa bàn Thủ đô.

Với tinh thần hành động quyết liệt “đã nói là làm, đã làm là đến cùng”, Hà Nội đang mở ra một chu kỳ phát triển mới, trong đó chuyển đổi số không chỉ là công cụ hỗ trợ quản lý mà trở thành yếu tố định hình phương thức vận hành của đô thị hiện đại, thông minh trong thập kỷ tới.

Ở cấp cơ sở, Thành phố tập trung hoàn thiện hạ tầng số, kết nối và chuẩn hóa dữ liệu, mở rộng dịch vụ công trực tuyến toàn trình, đồng thời thúc đẩy xây dựng mô hình công dân số. Cách làm của Hà Nội là triển khai đồng thời từ trên xuống và từ dưới lên, bảo đảm chuyển đổi số không dừng ở hệ thống, mà đi vào thực chất, gắn với nhu cầu và khả năng tiếp cận của người dân.

Một minh chứng tiêu biểu cho cách làm đó là việc xây dựng và vận hành ứng dụng Công dân Thủ đô số - iHanoi. Từ một kênh tiếp nhận phản ánh, kiến nghị, iHanoi đã được phát triển thành nền tảng số đa chức năng, tích hợp nhiều lĩnh vực thiết yếu như thủ tục hành chính, giao thông, y tế, giáo dục, khoa học công nghệ… Với gần 6 triệu người dùng, trung bình khoảng 450.000 lượt truy cập mỗi ngày và gần 900.000 phản ánh, kiến nghị được tiếp nhận trong 17 tháng, iHanoi đang trở thành mô hình tiêu biểu, khẳng định vai trò tiên phong của Hà Nội trong xây dựng nền tảng công dân số.

Không chỉ dẫn dắt bằng công nghệ, Hà Nội còn lựa chọn cách tiếp cận bao trùm thông qua phong trào “Bình dân học vụ số”, đưa tri thức và kỹ năng số đến gần hơn với mọi tầng lớp nhân dân. Nhờ đó, nhiều người cao tuổi, lao động tự do, hộ kinh doanh nhỏ đã dần vượt qua rào cản tâm lý, tự tin tiếp cận các dịch vụ số trong đời sống hằng ngày.

Thực tế tại phường Tây Hồ cho thấy, việc duy trì đường dây nóng hỗ trợ chuyển đổi số 24/7 cùng cơ chế “phản ứng nhanh” đã tạo hiệu ứng tích cực trong cộng đồng. Không chỉ giúp người dân tháo gỡ vướng mắc khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt hay ứng dụng số, mô hình này còn góp phần củng cố niềm tin, hình thành thói quen ứng dụng công nghệ, để chuyển đổi số trở thành lợi ích cụ thể, thiết thực đối với từng người dân.

Ở góc độ đời sống thường nhật, “số hóa” cũng đang làm thay đổi căn bản người dân Thủ đô. Việc thanh toán không dùng tiền mặt là ví dụ. Theo đó, hoạt động này đã trở nên phổ biến từ siêu thị đến chợ dân sinh, từ trung tâm thương mại đến các cửa hàng nhỏ lẻ, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, hiện đại và thuận tiện hơn.

Nhân rộng cách làm hay, lan tỏa giá trị chuyển đổi số

Từ định hướng lớn của Thành phố, nhiều xã, phường trên địa bàn Hà Nội đã chủ động cụ thể hóa nhiệm vụ cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số bằng những mô hình sáng tạo, linh hoạt và phù hợp với điều kiện thực tiễn. Cách làm của cơ sở cho thấy, khi chuyển đổi số được triển khai đúng hướng, đúng nhu cầu, hiệu quả mang lại là rõ rệt và bền vững.

Điển hình, UBND phường Hoàng Liệt đã phối hợp xây dựng phần mềm và chuyên trang “Hỗ trợ thủ tục hành chính số”, giúp người dân dễ dàng tra cứu, tiếp cận thông tin và được hướng dẫn nộp hồ sơ trực tuyến ngay tại nhà. Cùng với đó, phường xây dựng kênh YouTube tuyên truyền về cải cách hành chính, góp phần đổi mới phương thức truyền thông chính sách theo hướng trực quan, sinh động, dễ tiếp cận. Đáng chú ý, sáng kiến “Đưa camera AI vào quản lý giáo dục” cũng bước đầu phát huy hiệu quả, hỗ trợ công tác quản lý, giám sát, nâng cao chất lượng môi trường học đường. Những mô hình này cho thấy tư duy chuyển đổi số tại cơ sở không chỉ dừng ở ứng dụng công nghệ, mà hướng tới nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Ứng dụng Công dân Thủ đô số - iHanoi từ một chức năng đầu tiên là phản ánh, kiến nghị, nay đã tích hợp đa tính năng, đa lĩnh vực…

Không chỉ khu vực công, chuyển đổi số còn mở ra không gian phát triển mới cho khu vực kinh tế, đặc biệt là các mô hình sản xuất, kinh doanh do phụ nữ làm chủ. Thực tiễn cho thấy, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã đã chuyển mình mạnh mẽ khi ứng dụng thương mại điện tử, livestream bán hàng và quảng bá sản phẩm trên các nền tảng số. Đây không chỉ là câu chuyện về nâng cao thu nhập mà sâu hơn điều này còn góp phần nâng tầm vai trò, vị thế của phụ nữ trong nền kinh tế số đang phát triển nhanh và sâu rộng.

Nhiều mô hình do phụ nữ khởi nghiệp đã từng bước vượt qua rào cản, mở rộng thị trường và khẳng định thương hiệu trên không gian số. Một trong những ví dụ tiêu biểu là hợp tác xã Mây tre nón lá Thu Hương do nghệ nhân Tạ Thu Hương sáng lập. Với mong muốn bảo tồn và phát huy giá trị làng nghề truyền thống, năm 2023, chị Hương thành lập hợp tác xã và chủ động đưa sản phẩm tiếp cận thị trường số. Thông qua các nền tảng trực tuyến, kết hợp đổi mới mẫu mã và kể câu chuyện văn hóa của làng nghề, sản phẩm nón lá của Hợp tác xã đã được thị trường đón nhận, đạt chứng nhận OCOP 4 sao.

Không dừng lại ở bán hàng trên các nền tảng mạng xã hội như facebook, zalo, nghệ nhân Tạ Thu Hương còn mạnh dạn gắn chuyển đổi số với phát triển du lịch cộng đồng. Cơ sở sản xuất được cải tạo thành không gian trải nghiệm, điểm check-in làng nghề; các ứng dụng đặt tour trực tuyến được khai thác hiệu quả, góp phần đa dạng hóa nguồn thu và lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống theo cách làm mới, hiện đại.

Hội LHPN Hà Nội cũng đang tổ chức nhiều hoạt động sáng tạo, qua đó khẳng định vai trò của phụ nữ trong tiến trình chuyển đổi số. Cụ thể, với mục tiêu “chuyển đổi số toàn diện trong tổ chức Hội, đồng hành cùng phụ nữ nâng cao năng lực số”, các cấp Hội Phụ nữ Thủ đô đã tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ gắn với công nghệ cho hàng trăm cán bộ, hội viên. Qua đó, chị em được trang bị kỹ năng truyền thông số, tương tác trực tuyến và ứng dụng công nghệ vào hoạt động Hội cũng như sản xuất, kinh doanh. Bên cạnh đó, Hội còn trực tiếp hướng dẫn hội viên sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và kỹ năng mua sắm online an toàn, từng bước đưa công nghệ số trở thành công cụ quen thuộc trong đời sống của phụ nữ cơ sở.

Rõ ràng, bằng quyết tâm chính trị cao, tư duy đổi mới và cách làm linh hoạt, Hà Nội đã và đang khẳng định vai trò tiên phong trong xây dựng xã hội số, kinh tế số và chính quyền số. Trong hành trình hướng tới tương lai, khi khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng giữ vai trò then chốt, những bước đi chủ động, kiên định của Hà Nội hôm nay chính là tiền đề quan trọng để Thủ đô tiếp tục dẫn dắt, đồng hành và truyền cảm hứng cho tiến trình chuyển đổi số quốc gia, góp phần xây dựng một Việt Nam phát triển nhanh, bền vững và không ai bị bỏ lại phía sau.