Tết Bính Ngọ 2026 không chỉ là dịp nhắc nhớ về con ngựa - loài vật gắn liền với sức mạnh, bền bỉ và chuyển động, mà còn mở ra cuộc trò chuyện sâu sắc về những nhịp mà chúng ta chạy trong đời. Đằng sau hình ảnh chú ngựa không ngừng phi nước đại là những triết lý về nuôi dạy con cái, vai trò của phụ nữ hay về sự khác biệt Đông - Tây và cả ước mong tìm được một nhịp sống vừa vặn cho mỗi gia đình.
Những nhịp chạy khác biệt
Ở các quốc gia châu Á, con ngựa từ lâu đã hiện diện trong những câu chuyện về sự chịu đựng, cần mẫn và lòng trung thành. Hình ảnh giống ngựa Kiso vùng núi Nagano, Nhật Bản, từng kéo gỗ, làm ruộng, phục vụ quân đội - dù vóc dáng nhỏ bé, ít nổi bật, lại nổi tiếng vì sức bền phi thường. Cách người Nhật trân quý Kiso cũng rất gần với cách các xã hội Á Đông nhìn nhận vai trò của người phụ nữ trong gia đình: không phô trương, không đòi hỏi ghi nhận, mà là “chạy đều”, gánh vác và luôn chu toàn mọi việc.
Trong những gia đình Việt, người phụ nữ thường là trụ cột giữ nhịp sống hằng ngày. Họ chăm chút từng bữa ăn, quán xuyến mọi lịch học của con, gìn giữ nét văn hóa lễ Tết, kết nối họ hàng, và âm thầm bảo vệ sự ấm áp của tổ ấm. Với các gia đình sống xa quê, vai trò ấy càng quan trọng hơn khi người phụ nữ không chỉ giữ gìn tiếng Việt cho con giữa xứ người mà còn nỗ lực tái hiện không khí Tết trong một môi trường không có kỳ nghỉ Tết truyền thống.
Giống ngựa Mustang tượng trưng cho sự phóng khoáng, tự do. Ảnh: Nationalgeographic
Sự dung hòa của những người mẹ
Cùng với vai trò thầm lặng của người mẹ, tư duy “chạy bền” được truyền cho trẻ em châu Á từ rất sớm. Nhiều đứa trẻ lớn lên trong lịch học dày đặc, các lớp bổ trợ diễn ra liên tiếp và hiếm khi có những khoảng trống tự do để chơi và lắng nghe chính mình. Ở Nhật Bản, Hàn Quốc, nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng áp lực thành tích, kỳ vọng thi cử khiến trẻ em đối mặt với căng thẳng kéo dài. Trong các gia đình di cư, áp lực ấy càng đè nặng khi trẻ phải chạy thật nhanh để vừa theo kịp bạn bè bản xứ, vừa đáp ứng kỳ vọng truyền thống của gia đình.
Thế nhưng, ở phương Tây, hình ảnh con ngựa lại là biểu tượng cho tinh thần sống tự do và bản lĩnh cá nhân. Đàn Mustang trên thảo nguyên Bắc Mỹ là minh chứng sống động cho quyền lựa chọn nhịp sống riêng, không bị ràng buộc, không gánh vai trò phục vụ cố định cho con người. Những chú ngựa hoang ấy trở thành niềm tự hào, đại diện cho khát vọng được sống đúng với bản năng, với niềm vui của chính mình. Cách người phương Tây nhìn nhận ngựa cũng in dấu vào cách họ nuôi dạy con trẻ.
Tại các nước Bắc Âu, hệ thống giáo dục giảm thiểu tối đa các kỳ kiểm tra chuẩn hóa, tăng thời gian chơi, khám phá, giúp trẻ học cách lắng nghe cảm xúc của mình. Việc “chậm lại”, thử - sai - chọn lại, không bị xem là thất bại mà là bước cần thiết trên hành trình trưởng thành. Trẻ em được khuyến khích tự tin nói “con mệt”, “con không thích”, được tôn trọng sự khác biệt và được quyền tự điều chỉnh nhịp điệu sống của mình.
Kiso là giống ngựa được người Nhật Bản trân quý. Ảnh: JapanTimes
Dòng chảy Đông - Tây trong các gia đình Việt ở nước ngoài tạo ra những khoảng lặng thú vị nhưng không ít mâu thuẫn. Cha mẹ mang theo trong mình khát vọng “chạy bền”, sợ con không theo kịp dòng đời nên cố níu giữ các chuẩn mực cũ. Con cái, trong môi trường mới, học được quyền lên tiếng, quyền được nghỉ ngơi và thử nghiệm.
Chính bởi lẽ đó, người phụ nữ - và nhất là những bà mẹ luôn đứng ở vị trí trung tâm của mọi điều chỉnh, dung hòa. Họ vừa là người gìn giữ bản sắc, vừa là người học hỏi để thích nghi, vừa là người gắn kết, vừa là người dỗ dành, truyền cảm hứng và sẵn sàng buông lơi đúng lúc để con và chính mình được “thở”.
Cũng bởi thế, trong cuộc sống hiện đại đầy áp lực, câu hỏi “thành công là gì” ngày càng nhiều chiều. Ở phương Đông, thành công đồng nghĩa với sự ổn định, với học vấn, nghề nghiệp vững vàng, gia đình tròn trịa, mọi vai đều được hoàn thành xuất sắc. Trong khi đó, quan điểm của phương Tây lại cho rằng, thành công chính là sự hài lòng với chính mình, về hành trình của mỗi cá nhân, về sự tự tin, hạnh phúc và bản lĩnh đối diện với những ngã rẽ bất ngờ của cuộc đời. Và đối với phụ nữ, thành công không chỉ là “chạy nhanh”, mà còn là có đủ năng lượng, niềm vui để chăm sóc gia đình mà vẫn không đánh mất bản thân. Đối với trẻ em, thành công đôi khi chỉ là được sống đúng với nhịp điệu của mình.
Để gia đình là bến đỗ bình yên
Tết Bính Ngọ đến, mang theo biểu tượng chuyển động của ngựa, lại là dịp hiếm hoi để các gia đình chậm lại, nhìn nhận nhịp sống đã qua. Giữa áp lực chạy bền của truyền thống và khát vọng tự do của hiện đại, mỗi người đều có thể chọn cho mình một nhịp vừa phải. Cha mẹ dạy con biết cố gắng nhưng cũng biết dừng lại, khuyến khích phụ nữ đảm đang nhưng cũng cho họ quyền được mệt mỏi và được sẻ chia.
Cách con người “đối thoại” với ngựa phần nào phản chiếu cách xã hội nhìn nhận vai trò của phụ nữ và hành trình lớn lên của trẻ em. Ảnh: FB
Thông điệp dịu dàng nhất của Tết Bính Ngọ 2026 có lẽ chính là lời nhắc rằng: Gia đình không phải là đường đua và yêu thương không đo bằng tốc độ. Khi phụ nữ được nhẹ gánh hơn, khi trẻ em được chạy theo nhịp của mình, Tết sẽ trở thành điểm dừng ấm áp nhất, là nơi mọi thành viên có thể tìm về, nghỉ ngơi và bắt đầu lại hành trình với nhiều hy vọng mới.
Những ngày đầu năm mới là dịp để mỗi thành viên tự hỏi: Mình đã thực sự chọn đúng nhịp chạy cho riêng mình và người thân chưa? Con ngựa bền bỉ phương Đông dạy ta biết gánh vác, dám hy sinh, là cội rễ của sự ổn định và ấm áp. Con ngựa tự do phương Tây nhắc nhở ta dám sống thật với bản thân, dám thử thách và bước đi trên con đường riêng. Nếu đặt cạnh nhau, hai hình ảnh ấy không phải để chọn bên nào đúng bên nào sai, mà là để mỗi gia đình tự tìm ra nhịp điệu phù hợp nhất. Có lẽ, chỉ cần cả gia đình cùng chậm lại đôi chút, lắng nghe nhau nhiều hơn, hiểu rằng mỗi người có một hành trình và nhịp sống khác nhau, đã là một khởi đầu đẹp cho năm mới - năm của sức bền, của sự tự do, và cũng của yêu thương bình dị.
Tết Bính Ngọ 2026, hãy để gia đình không là đường đua mà là bến đỗ, nơi ai cũng có thể được nghỉ ngơi, tiếp thêm năng lượng và tự tin bước tiếp. Đó chính là ý nghĩa sâu xa mà con ngựa mang lại trong hành trình trưởng thành của mỗi người, trong niềm vui sum họp và trong từng bước chuyển mình của năm mới đầy hy vọng.
