Trong dịp cuối năm có rất nhiều cuộc vui diễn ra, nhưng mọi người cần hết sức tỉnh táo để bảo vệ sức khỏe bản thân, ảnh hưởng đến tương lai.
Nhiều người trẻ tổn thương phải nhập viện do bóng cười, nhất là dịp cuối năm
Trong những dịp cuối năm, khi các buổi tổng kết, gặp mặt và hội họp diễn ra thường xuyên, đó cũng là thời điểm gia tăng các vấn đề về sử dụng chất gây nghiện, chất kích thích, nhất là ở giới trẻ. Trong đó, bóng cười được nhiều người trẻ sử dụng. Không ít người cho rằng, bóng cười không phải chất gây nghiện, chúng mang lại niềm vui, tiếng cười sau những giờ phút căng thẳng.
Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, từ ngày 1/1/2025, bóng cười (khí N2O) đã bị cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển, chứa chấp và sử dụng tại Việt Nam. Dù vậy, tại nhiều cơ sở y tế trong thời gian qua vẫn ghi nhận nhiều ca ngộ độc, ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe khi sử dụng bóng cưới, đặc biệt là giới trẻ.
BSCK II Lê Thị Phương Thảo (Đơn nguyên sử dụng chất, Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, mới tiếp nhận một nữ sinh nghiện bóng cười đến mức khi đến viện khám phải mang theo bình khí cười theo bên cạnh. Được biết, trường hợp này bắt đầu sử dụng bóng cười từ năm học cấp 2, ban đầu chỉ sử dụng trong các buổi liên hoan cùng nhóm bạn. Lên cấp 3 tần suất sử dụng nhiều hơn, nếu chỉ hít khí trong quả bóng sẽ không "đủ liều", nên đã giấu gia đình mua bình khí cười nhỏ cất trong balo để sử dụng.
Chỉ đến khi mẹ nữ sinh dọn phòng phát hiện ra, mới đưa đến viện đi khám. Lúc đó, nữ sinh mới thừa nhận đã dùng gần 10 năm, có hiện tượng tê bì chân tay, nếu không dùng sẽ có biểu hiện lo âu, trầm cảm. Sau khi được bác sĩ điều trị, phối hợp với gia đình quản lý nữ sinh đã không sử dụng bóng cười, nhưng vẫn còn cảm giác thèm. Hiện bệnh nhân vẫn tiếp tục được điều trị và theo dõi.
Bác sĩ thăm khám cho một nữ bệnh nhân trẻ đang điều trị tại Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai.
Một trường hợp khác là nam thanh niên 22 tuổi, đến viện khám vì tê bì chân tay, yếu 2 chi dưới. Tại bệnh viện, bệnh nhân cho biết, thường xuyên dùng bóng cười vài năm trở lại đây, mỗi lần 30-40 quả. Ban đầu thường dùng cùng bạn bè, ở những cuộc gặp mặt, giao lưu. Sau đó, ngay cả khi ở một mình nam thanh niên cũng tự đặt bóng cười trên mạng về sử dụng.
Gây đây, ngoài mệt mỏi, yếu 2 chi dưới, người bệnh còn kèm theo cảm giác có người muốn hại, theo dõi mình. Sau khi thăm khám, làm các xét nghiệm và chụp chiếu các bác sĩ kết luận bệnh nhân bị tổn thương cột sống sau tủy sống 2 bên, do ngộ độc khí N2O.
Bệnh nhân được điều trị theo phác đồ dùng thuốc, đồng thời điều trị phục hồi chức năng cho người khuyết tật thần kinh. Quá trình điều trị cho thấy, bệnh nhân cải thiện diễn ra từ từ, đôi khi có rất ít hoặc không có thay đổi nào trong tháng đầu điều trị. Các tháng tiếp theo, bệnh nhân cải thiện đáng kể, nhưng có thể không hoàn toàn trở lại trạng thái ban đầu.
Bác sĩ Lê Thị Phương Thảo cho biết, dù có tên gọi là “bóng cười”, nhưng chúng không hề vô hại như tên gọi. Loại bóng này hay còn được gọi là “funky ball”, là một quả bóng được bơm đầy khí N2O (khí cười). Đây là chất thuộc nhóm yên dịu gây ảo giác, tác động trực tiếp lên não, tủy sống và các cơ quan khác tạo cảm giác cười kéo dài vài phút, nhưng hậu quả có thể kéo dài cả đời.
Bóng cười gây tổn thương rất nghiêm trọng với hệ thần kinh và có thể gây nghiện, phụ thuộc vào khí N2O. Ảnh minh họa.
Thực tế, tại Việt Nam đã ghi nhận nhiều ca tử vong sau khi hít bóng cười. Ngoài ra, nhiều ca đã phải nhập viện vì tê bì chân tay, tổn thương não, tủy sống, suy giảm trí nhớ do hít bóng cười. “Đã có nhiều trường hợp trẻ khỏe, sau khi hít bóng cười thay vì học tập và làm việc thì phải học cách ngồi xe lăn để duy trì cuộc sống. Khi bị những tổn thương họ mới ân hận nhận ra một thực tế rằng “sau những tiếng cười là giọt nước mắt rơi”, bác sĩ Phương Thảo nhấn mạnh.
Mua tiếng cười vài phút nhưng ân hận cả đời
Theo phân tích của bác sĩ Phương Thảo, thực tế khi hít khí N2O sẽ làm giảm đau, hưng phấn và ảo giác trong vòng vài giây, chúng đạt nồng độ cực đại sau khoảng một phút và biến mất trong vài phút. Đặc biệt, ngay sau khi dùng dường như không có bất thường gì và người dùng quay lại hoạt động bình thường trong một thời gian ngắn sau đó. Khi sử dụng nhiều lần trong thời gian dài, hoặc sử dụng với liều lượng lớn khí N2O sẽ gây độc tính trên bộ não và khả năng gây tổn thương cấp tính và mạn tính đến cơ thể.
“Bóng cười chủ yếu gây nhiễm độc qua đường hô hấp do thiếu oxy, ức chế trung tâm hô hấp, rối loạn tim mạch, co giật và rối loạn nhịp tim, thậm chí ngừng tim và ngừng hô hấp. Bóng cười sẽ tăng nguy cơ nhiễm độc trong trường hợp hít liên tục, liều cao và dùng trong không gian kín; dùng kết hợp với rượu, benzodiazepine, opioid hoặc những người có bệnh nền như hen, COPD, bệnh tim, thiếu máu…”, bác sĩ Thảo cảnh báo.
Bác sĩ Phương Thảo (đứng) cho biết, ngoài các tổn thương cấp tính, dùng bóng cười còn ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần như trầm cảm, có ảo giác. Ảnh: Lê Phương.
Không chỉ gây tổn thương cấp tính, hay tác động tiêu cực tới hệ hô hấp, tim mạch… hít bóng cười còn gây nên các rối loạn tâm thần như: Suy giảm trí nhớ ngắn hạn, suy giảm nhận thức cấp tính; hoang tưởng, ảo giác, lú lẫn; rối loạn cảm xúc lo âu, trầm cảm, hưng cảm; thay đổi tính cách bằng hành vi bốc đồng, hung hăng và nghiện chất.
Qua ca bệnh thực tế và những phân tích trên, bác sĩ Thảo khuyến cáo, việc sử dụng khí cười là hết sức nguy hiểm đến sức khỏe. Do vậy, cần tăng cường nhận thức cho giới trẻ về những tác hại do khí cười gây ra để giúp thay đổi hành vi sử dụng ở nhóm đối tượng này. “Nếu đang sử dụng hay phát hiện người thân đang gặp vấn đề với việc sử dụng bóng cười hoặc các chất gây nghiện khác, hãy tìm kiếm sự giúp đỡ bởi các bác sĩ có chuyên môn để được tư vấn và điều trị kịp thời”, bác sĩ Phương Thảo khuyên.
